Chữ ký số miễn phí trên VNeID: cách tạo và dùng ký giấy tờ

Người dân hiện có thể đăng ký chứng thư chữ ký số cá nhân miễn phí ngay trong ứng dụng VNeID, theo mục Dịch vụ khác > Chứng thư chữ ký số. Gói miễn phí có thời hạn 12 tháng và chủ yếu dùng để ký hồ sơ trên cổng dịch vụ công; muốn ký hợp đồng hay văn bản với bên ngoài thì thường phải mua thêm lượt ký từ nhà cung cấp. Cơ sở pháp lý là Nghị quyết 66.22/2026/NQ-CP, có hiệu lực từ ngày 15/8/2026.

Căn cứ: Nghị quyết 66.22/2026/NQ-CP nói gì

Theo bản tóm tắt của LuatVietnam, khoản 1 Điều 7 của nghị quyết liệt kê năm nhóm tiện ích của VNeID, trong đó nhóm định danh và xác thực điện tử có nội dung cung cấp miễn phí dịch vụ chứng thực chữ ký số công cộng cho cá nhân, phục vụ dịch vụ công trực tuyến và thủ tục hành chính. Điều 10 quy định hiệu lực từ 15/8/2026.

Cơ quan chủ quản là Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội thuộc Bộ Công an, đơn vị vận hành hệ thống định danh và phát triển ứng dụng VNeID. Bốn nhóm còn lại gồm truy cập dữ liệu số, hỗ trợ dịch vụ công, liên kết thanh toán và kênh giao tiếp chính thức giữa người dân với Nhà nước, doanh nghiệp.

Cần chuẩn bị gì trước khi đăng ký

• Tài khoản VNeID đã đăng nhập được bằng số căn cước của chính mình.
• Số điện thoại đang dùng để nhận mã OTP.
• Thẻ căn cước gốc để chụp hai mặt.
• Điện thoại có camera trước hoạt động tốt để xác thực khuôn mặt, nơi đủ sáng.
• Khoảng 5–10 phút không bị gián đoạn.

Các bước tạo chữ ký số trên VNeID

Quy trình dưới đây theo hướng dẫn của Bộ Công an được Báo Luật sư Việt Nam đăng ngày 15/10/2026, minh họa với nhà cung cấp VNPT SmartCA:

1. Đăng nhập VNeID bằng số căn cước của người cần ký số.
2. Chọn nhóm Dịch vụ khác, rồi chọn Chứng thư chữ ký số và nhập passcode.
3. Bấm Đăng ký chứng thư chữ ký số, chọn nhà phát hành chứng thư.
4. Với VNPT SmartCA: đồng ý điều khoản, tải ứng dụng SmartCA, nhập số căn cước (hoặc hộ chiếu, mã số thuế) và số điện thoại, xác nhận OTP.
5. Chụp hai mặt căn cước, xác thực khuôn mặt, đồng ý chính sách dữ liệu và tạo tài khoản.
6. Đăng nhập SmartCA, chọn gói SmartCA cá nhân PSO (công dân) thời hạn 12 tháng, đồng ý phiếu đề nghị cung cấp dịch vụ.
7. Khi thấy thông báo cấp chứng thư thành công, chứng thư xuất hiện trong mục Chứng thư số.

Báo Tiền Phong ngày 16/10/2026 cũng giới thiệu việc tạo chữ ký số miễn phí trên VNeID chỉ mất khoảng 5 phút. Thực tế thời gian phụ thuộc vào tốc độ mạng và bước xác thực khuôn mặt.

Thêm mẫu chữ ký hiển thị

Chữ ký số về bản chất là dữ liệu mật mã, nhưng nhiều cơ quan muốn văn bản có hình chữ ký để dễ nhìn. Trong ứng dụng của nhà cung cấp, vào Cấu hình mẫu chữ ký > Thêm chữ ký, chọn vẽ tay, gõ tên hoặc tải ảnh chữ ký, chọn màu mực rồi bấm Hoàn thành.

Gói miễn phí ký được gì, không ký được gì

Theo hướng dẫn trên lsvn.vn, sau khi hết hạn người dùng có thể gia hạn không mất phí, nhưng gói không tự động gia hạn. Nên đặt lịch nhắc trên điện thoại trước ngày hết hạn khoảng hai tuần.

Dùng chữ ký số cá nhân vào việc gì

Với người làm văn phòng hoặc kinh doanh nhỏ, các tình huống phổ biến gồm nộp hồ sơ dịch vụ công không cần in ký tay, ký tờ khai trực tuyến, ký hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh. Khi mua thêm lượt ký, có thể dùng cho hợp đồng lao động, hợp đồng thuê nhà, biên bản nghiệm thu với đối tác.

Nếu doanh nghiệp đang số hóa quy trình nội bộ, chữ ký số cá nhân của nhân viên có thể kết nối với hệ thống quản lý tài liệu hoặc ứng dụng phê duyệt. Các nền tảng low-code, no-code thường có sẵn kết nối tới dịch vụ ký số của nhà cung cấp lớn, giúp đội nhỏ dựng luồng duyệt mà không phải viết nhiều code.

Chữ ký số khác gì ảnh chữ ký scan

Nhiều người vẫn gọi chung mọi thứ là "chữ ký điện tử", nhưng giữa chữ ký số và một tấm ảnh chữ ký dán vào file PDF có khác biệt lớn. Chữ ký số dựa trên cặp khóa mật mã: khóa bí mật do bạn nắm giữ (thường được nhà cung cấp quản lý trên hạ tầng ký từ xa và mở bằng mã PIN hoặc xác thực trên điện thoại), còn chứng thư số do tổ chức cung cấp dịch vụ cấp để chứng minh khóa đó thuộc về bạn. Khi ký, phần mềm tạo ra một giá trị gắn với chính nội dung văn bản. Chỉ cần sửa một dấu phẩy sau khi ký, việc kiểm tra chữ ký sẽ báo lỗi.

Ảnh chữ ký scan thì ngược lại: ai có file ảnh cũng dán được, và văn bản có thể bị sửa sau đó mà không để lại dấu vết. Vì vậy hình chữ ký hiển thị trong ứng dụng ký số chỉ là phần trang trí cho dễ nhìn; giá trị xác thực nằm ở dữ liệu mật mã đi kèm.

Sự cố thường gặp khi đăng ký và cách xử lý

• Không nhận được OTP: kiểm tra số điện thoại đã nhập có đúng số chính chủ đang dùng, tắt chặn tin nhắn từ đầu số lạ, chờ vài phút rồi yêu cầu gửi lại.
• Xác thực khuôn mặt thất bại: tháo kính râm, khẩu trang, đứng nơi đủ sáng và tránh ngược sáng từ cửa sổ, giữ điện thoại ngang tầm mắt.
• Ảnh căn cước bị mờ: đặt thẻ trên nền tối, chụp thẳng góc, tránh đèn flash làm lóa phần chữ.
• Ứng dụng nhà cung cấp báo lỗi khi tạo tài khoản: cập nhật cả VNeID lẫn ứng dụng ký số lên bản mới nhất rồi thử lại.

Lưu ý về bảo mật và dữ liệu cá nhân

• Chỉ đăng ký trong ứng dụng VNeID chính thức hoặc ứng dụng của nhà cung cấp được liệt kê trong VNeID. Không làm theo đường link gửi qua tin nhắn hay mạng xã hội tự xưng "hỗ trợ tạo chữ ký số".
• Đọc kỹ điều khoản và chính sách dữ liệu trước khi đồng ý, vì quá trình đăng ký có chụp giấy tờ và khuôn mặt.
• Không chia sẻ passcode VNeID, mã PIN ký số hay OTP cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là cán bộ.
• Bật khóa màn hình mạnh trên điện thoại cài ứng dụng ký số; mất máy nghĩa là có nguy cơ mất quyền kiểm soát chữ ký.

Với doanh nghiệp phát triển phần mềm có tích hợp ký số, việc bảo vệ luồng xác thực cũng quan trọng như bảo vệ ứng dụng web nói chung; danh sách rủi ro thường gặp có trong bài bảo mật ứng dụng web theo OWASP Top 10.