Top phần mềm backup sao lưu dữ liệu an toàn cho doanh nghiệp

Phần mềm backup tốt cho doanh nghiệp phải đáp ứng ba yêu cầu: sao lưu tự động và đầy đủ mọi nơi chứa dữ liệu (máy chủ, máy ảo, máy trạm, dịch vụ SaaS như Microsoft 365, Google Workspace, database), lưu ít nhất một bản không thể bị sửa xóa để chống mã độc tống tiền, và khôi phục được nhanh trong thời gian doanh nghiệp chấp nhận. Có nhiều giải pháp tốt, từ bộ thương mại cho doanh nghiệp như Veeam, Acronis, đến công cụ mã nguồn mở như restic, BorgBackup, và tính năng sao lưu tích hợp của NAS hay nhà cung cấp cloud. Bài viết giới thiệu các nhóm giải pháp, tiêu chí chọn và quy trình vận hành để bản sao lưu thực sự cứu được doanh nghiệp khi cần.

Nguyên tắc trước khi chọn phần mềm

Quy tắc 3-2-1 và mở rộng 3-2-1-1-0

• 3 bản dữ liệu: bản gốc và hai bản sao.
• 2 loại phương tiện lưu trữ khác nhau.
• 1 bản ở ngoài cơ sở (offsite).
• Bản mở rộng thêm 1 bản bất biến (immutable) hoặc tách biệt khỏi mạng (air-gapped), và 0 lỗi khi kiểm tra khôi phục.

RPO và RTO

RPO (Recovery Point Objective) là lượng dữ liệu tối đa chấp nhận mất, quyết định tần suất sao lưu: RPO một giờ nghĩa là sao lưu ít nhất mỗi giờ. RTO (Recovery Time Objective) là thời gian tối đa để khôi phục hoạt động, quyết định công nghệ khôi phục. Xác định hai chỉ số này cho từng hệ thống trước khi chọn phần mềm.

Vì sao ransomware thay đổi cách sao lưu

Mã độc tống tiền hiện đại thường tìm và xóa hoặc mã hóa bản sao lưu trước khi mã hóa dữ liệu chính. Bản sao lưu nằm trên ổ mạng mà máy bị nhiễm truy cập được sẽ không cứu được bạn. Vì vậy cần bản bất biến (object lock trên lưu trữ đám mây, kho lưu trữ khóa cứng của phần mềm backup) và tài khoản quản trị backup tách riêng, có xác thực đa yếu tố. Bức tranh rủi ro an ninh mạng mà doanh nghiệp Việt đối mặt được phân tích trong bài viết về an ninh mạng doanh nghiệp Việt Nam.

Các nhóm giải pháp backup

Bộ giải pháp doanh nghiệp

• Veeam: mạnh cho môi trường ảo hóa (VMware, Hyper-V), máy chủ vật lý, cloud, Microsoft 365; kho lưu trữ hỗ trợ bất biến, khôi phục nhanh máy ảo.
• Acronis Cyber Protect: kết hợp sao lưu và chống mã độc, quản lý tập trung máy chủ và máy trạm, phù hợp doanh nghiệp vừa và nhà cung cấp dịch vụ.
• Các giải pháp khác như Commvault, Veritas, Rubrik, Cohesity cho tổ chức lớn với yêu cầu phức tạp.

Tính năng sao lưu của NAS

NAS của Synology, QNAP có phần mềm sao lưu máy tính, máy chủ, Microsoft 365, Google Workspace kèm theo, chụp snapshot trên hệ thống file và đồng bộ sang cloud. Đây là lựa chọn kinh tế cho doanh nghiệp nhỏ, nhưng NAS cũng phải được bảo vệ kỹ: cập nhật firmware, không mở trực tiếp ra internet, tài khoản quản trị mạnh, vì NAS từng là mục tiêu của các chiến dịch ransomware.

Công cụ mã nguồn mở

• restic, BorgBackup, Kopia: sao lưu có loại bỏ trùng lặp và mã hóa, đẩy lên nhiều loại lưu trữ (ổ đĩa, SFTP, lưu trữ đối tượng tương thích S3). Hợp với máy chủ Linux, đội có kỹ năng dòng lệnh.
• Bacula, Bareos, UrBackup: hệ thống sao lưu tập trung cho nhiều máy.
• Công cụ dump của database (pg_dump, mysqldump) kết hợp sao lưu liên tục WAL/binlog cho khôi phục theo thời điểm.

Sao lưu dịch vụ SaaS

Microsoft 365 và Google Workspace có thùng rác và lịch sử phiên bản, nhưng theo mô hình trách nhiệm chia sẻ, dữ liệu của khách hàng vẫn là trách nhiệm của khách hàng. Xóa nhầm, nhân viên cố ý xóa, tài khoản bị chiếm có thể vượt quá khả năng khôi phục mặc định. Nên dùng giải pháp sao lưu SaaS chuyên dụng hoặc tính năng sao lưu của nhà cung cấp.

Sao lưu trong cloud

Nhà cung cấp cloud có dịch vụ snapshot, sao lưu tập trung cho máy ảo, database được quản lý. Nên sao chép bản sao lưu sang tài khoản hoặc region khác, bật khóa xóa để phòng trường hợp tài khoản chính bị chiếm.

Bảng chọn nhanh theo quy mô

Tiêu chí đánh giá phần mềm

1. Bao phủ đủ nguồn dữ liệu của bạn (máy ảo, máy vật lý, database, SaaS, máy trạm).
2. Hỗ trợ lưu trữ bất biến và mã hóa đầu cuối.
3. Tốc độ và mức độ khôi phục: cả máy, từng file, từng email, khôi phục tức thì máy ảo.
4. Quản lý tập trung, báo cáo và cảnh báo khi job thất bại.
5. Kiểm tra khôi phục tự động.
6. Chi phí bản quyền theo máy, theo dung lượng hay theo người dùng; chi phí lưu trữ đi kèm.
7. Hỗ trợ kỹ thuật tại Việt Nam hoặc qua đối tác.

Vận hành: bản sao lưu chỉ có giá trị khi khôi phục được

• Theo dõi kết quả sao lưu mỗi ngày; job thất bại phải có người xử lý.
• Thử khôi phục định kỳ: một file, một hộp thư, một máy chủ đầy đủ; ghi lại thời gian thực tế so với RTO.
• Viết tài liệu quy trình khôi phục, lưu ở nơi truy cập được khi hệ thống chính sập.
• Bảo vệ hệ thống backup: tài khoản riêng, xác thực đa yếu tố, không tham gia domain chung nếu có thể, mạng tách biệt.
• Rà soát danh sách dữ liệu được sao lưu mỗi khi có hệ thống mới.

Sao lưu là một phần của chiến lược bảo vệ nhiều lớp; xem thêm bài bảo mật đa lớp để hiểu cách các lớp phòng thủ bổ sung cho nhau. Khi chạy hạ tầng trên VPS, đừng quên sao lưu ra ngoài nhà cung cấp như gợi ý trong bài so sánh dịch vụ cloud hosting VPS.